Czy zgodzi się Pan ze stwierdzeniem, że polska piłka nożna jest słaba, bo nie mamy dobrych piłkarzy?

No, generalnie można tak powiedzieć, ale to w zasadzie tylko część prawdy, albo nawet wynik pewnego smutnego procesu zachodzącego od lat w Polsce. To fakt, że teraz coraz mniej chłopców chce zostać piłkarzami i podejmuje treningi w klubach bądź szkółkach. W latach 80-tych w piłkę grano na każdym skwerze, nie było boisk, z reguły poza szkołami grało się na trawnikach, ale piłkę grali prawie wszyscy. Na pewno swoje zrobiły tu sukcesy naszych piłkarzy w tamtych czasach. Każdy chciał być Deyną, Lubańskim czy Bońkiem.

Czyli kwadratura koła? Mamy słabych piłkarzy, bo mało młodzieży garnie się do piłki, a z drugiej strony młodzież nie chce grać, bo ma wielkich idoli i nie ma kogo naśladować?

Może niedokładnie tak bym to ujął, ale coś w tym jest. Problemy zaczynają się oczywiście od szkolenia młodzieży. Brak odpowiednich środków przeznaczonych na ten cel, odbija się na słabym szkoleniu. Brak dobrego zaplecza, boisk, sprzętu, zbyt mało rozgrywek dla dzieci i młodzieży.

Ale przecież co rusz otwiera się małe osiedlowe boiska ze sztucznymi nawierzchniami, coraz więcej tzw. Orlików, kluby szkolą młodzieżowe grupy, więc gdzie pańskim zdaniem leży problem?

To prawda, szumnie otwiera się Orliki, ale to wszystko za mało. Trzeba przeznaczyć większe nakłady finansowe na młodych piłkarzy. To przyniesie za kilka lat wymierne korzyści. Muszą powstawać nowe obiekty, szczególnie w małych miasteczkach. Władze państwowe, gminne i wszystkie inne powinny zdawać sobie z tego sprawę. Nie zbudujemy piłkarskiej potęgi bez pracy od podstaw.

Więc wszystko zamyka się w słabym sprzęcie, małej ilości dobrych obiektów, boisk i hal sportowych?

Och, nie. To nie wszystko. Za mało również stawia się na młodzieżowe i dziecięce rozgrywki. Kto słyszał o jakiś turniejach czy ligach gdzie grają dzieci? Pewnie tylko trenerzy i rodzice... To za mało. Młodzieżowe zawody piłki nożnej potrafią być ogromnie ciekawe i emocjonujące i należałoby je mocno promować w ogólnokrajowych środkach przekazu. Kolejny problem to, likwidowanie sekcji młodzieżowych działających przy klubach piłkarskich. Obcinane są dotacje i dofinansowania dla klubów i ośrodków sportowych, przez co likwiduje się zespoły młodzieżowe. Proszę zwrócić uwagę, że np. słynąca ze znakomitego szkolenia młodych piłkarzy Ślęza Wrocław, zlikwidowała grupy młodzieżowe. Władze miejskie, wojewódzkie nie widziały potrzeby wspomagania finansowego. Tak niestety jest w wielu klubach.

Powstaje jednak wiele prywatnych szkółek piłki nożnej?

Oczywiście, jednak komercjalizacja nie zawsze daje dobre efekty. W wielu przypadkach właściciele takich szkółek liczą tylko na własny zysk, a nie na prawidłowy rozwój i selekcję młodych piłkarzy. Z reguły uczestniczenie w prywatnych szkołach piłkarskich jest płatne i nie każdego rodzica stać na taki wydatek. Chociaż dobrze się dzieje, ze coraz częściej znani polscy piłkarze otwierają ośrodki szkolenia. To przyniesie w końcu efekty.

A jeśli już znajdą się zdolni młodzi ludzie, to będzie lepiej?

Po wyselekcjonowaniu chłopców mających wrodzony talent lub takich którzy mają szanse własną pracą dojść do dobrych efektów sprawa nadal jest otwarta. Tu jest wielkie pole do popisu dla trenerów, nauczycieli i rodziców. Niestety coraz częściej wygląda to tak, że młodych piłkarzy uczy się przede wszystkim cwaniactwa i oszustwa. Wymuś karę dla przeciwnika, oszukuj aby tylko wygrać, połam nogi rywalowi, itd. W juniorskich rozgrywkach codziennością są oszustwa z podawaniem wieku chłopców, fałszuje się karty zawodników, przekonuje młodych, że tak musi być. Zdarzają się poniżające próby podkupywania piłkarzy z innych zespołów lub grup młodzieżowych. W lokalnych turniejach ustawia się mecze, przygotowuje się sędziów-oszustów, aby tylko zadowolić jakimś marnym zwycięstwem np. lokalnego sponsora.

Czyli proces gnicia polskiej piłki następuję od spodu? Już od młodzieży?

Niestety w wielu przypadkach tak. Przyzwyczajeni do cwaniactwa młodzi ludzie, nie widzą potrzeby doskonalenia swoich umiejętności. Inna sprawa to pieniądze. Dla wielu zdolnych chłopaków liczy się tylko kasa. To także wina ich rodziców. Wszelkiej maści niby-menadżerowie wyszukują co zdolniejszych kandydatów na piłkarzy i zaczyna się handel. Wie pan ilu nastolatków podpisuje już kontrakty za granicą? I co z tego mają? Teoretycznie lepszą bazę i możliwości szkolenia, ale przede wszystkich spore pieniądze. A jak to wpływa na nieukształtowanych jeszcze młodych ludzi. To widać potem. A w zasadzie nie widać, bo nie mamy piłkarzy, którzy młodo wyjechali do zagranicznych klubów i do czegoś doszli.

Czyli nie powinni młodo wyjeżdżać do lepszych klubów?

Przy prawidłowym przeprowadzeniu takiego procesu, oczywiście, że powinni. Świetnym przykładem jest tutaj osoba Wojtka Szczęsnego, który jako 16-latek trafił do Arsenalu i jego kariera wciąż się rozwija. Takich przypadków jest więcej, ale jednak zbyt dużo młodych ludzi patrzy tylko na finanse i do niczego nie dochodzą.

A potem, kiedy już wybrani trafia do zespołów seniorskich w ligach centralnych?

Różnie to bywa. Wyróżniający się piłkarze są zaraz rozchwytywani i z reguły każdy chce zaraz jechać za granicę, a tam przepadają. Proszę spojrzeć na osoby Niedzielana, Matusiaka, Grosickiego. Wszyscy byli na fali wschodzącej i co? W lepszych ligach nie poradzili sobie. A potem smutny powrót do Polski i trudne odnajdywanie się w naszych słabych rozgrywkach. Takich przypadków jest więcej. Tak się zabija własną karierę. Mirek Szymkowiak, który po dobrym starcie w lidze tureckiej, tak bardzo obniżył loty, że aż zakończył karierę. Blisko końca był również Sebastian Mila, ale ten miał szczęście i odnalazł się w Śląsku. Tym bardziej dziwna była jego chęć ponownego wyjazdu za granicę. Na szczęście nauka nie poszła w las i Mila pozostał w kraju.

No, ale jednak trudno się dziwić piłkarzom chcącym zagrać w lepszych zespołach?

Pewnie. Ale trzeba znać swoje miejsce w szeregu. Matusiak był gwiazdą Bełchatowa, polskiej ligi i reprezentacji Polski. Wyjazd do Palermo, gdzie było wiadomo, że nie da rady, praktycznie był piłkarskim samobójstwem. I po co? Polscy zawodnicy nie mają ambicji i włóczą się po Europie (czasem i świecie) jako piłkarscy obieżyświaty. Tylko dla lepszej wypłaty. Starszym graczom trudno się dziwić, ale młodym? Zatrzymują swoje kariery i osłabiają polską piłkę.

To będzie lepiej, czy jednak coraz gorzej?

To zależy od najbliższych miesięcy. Organizacja Mistrzostw Europy w Polsce dała ogromne szanse na rozwój naszego piłkarstwa. Tylko czy będziemy umieli je wykorzystać? Bez zmian na górze, czyli w PZPN, a także na dole w okręgach nie widzę na to szans. Bez przeznaczenia większych środków na szkolenie i rozbudowę obiektów sportowych, też się nic nie uda. Ale ja jednak myślę, że my Polacy jesteśmy narodem, może co nieco dziwnym, ale także bardzo zdolnym i pokonamy w końcu te wszystkie trudności i wkrótce znowu zaistniejmy na piłkarskiej mapie świata.

Dziękuje za rozmowę

Rozmawiał: Maciej Mazurek